Η βιταμίνη B12 καθυστερεί τη γήρανση, δείχνει νέα μελέτη

Μια νέα μελέτη σε ποντίκια δείχνει ότι η βιταμίνη B12 δεν είναι σημαντική μόνο για το αίμα και το νευρικό σύστημα, όπως ήδη γνωρίζουμε, αλλά παίζει κρίσιμο ρόλο και στη λειτουργία των μυών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η έλλειψη της βιταμίνης μπορεί να βλάψει τα μιτοχόνδρια – τα «εργοστάσια ενέργειας» των κυττάρων – μειώνοντας την ικανότητα των μυών να παράγουν ενέργεια και να λειτουργίούν αποτελεσματικά. Παράλληλα, η χορήγηση B12 σε ηλικιωμένα ζώα φάνηκε να βελτιώνει συγκεκριμένες λειτουργίίες των μιτοχονδρίων, ανοίγοντας ένα πιθανό παράθυρο για τη στήριξη της μυϊκής υγείας στη γήρανση.

Τι έψαξαν οι επιστήμονες

Η μελέτη επικεντρώθηκε στο πώς η B12 επηρεάζει το DNA των μιτοχονδρίων και τη λειτουργίία των μυών. Οι επιστήμονες από τις ΗΠΑ χρησιμοποίησαν ποντίκια με δύο τρόπους: Πρώτον, δημιούργησαν ένα μοντέλο μερικής έλλειψης ενός ενζύμου που εξαρτάται από τη B12 και το συνέκριναν με φυσιολογικά ποντίκια. Δεύτερον, έδωσαν δίαιτα χωρίς B12 σε ορισμένα ζώα για να προκαλέσουν διατροφική ανεπάρκεια. 

Σε ένα δεύτερο πείραμα, ηλικιωμένα ποντίκια έλαβαν ενέσεις B12 απευθείας στους μυς, ώστε να φανεί αν η συμπλήρωση μπορεί να αντιστρέψει επιδράσεις που σχετίζονται με την ηλικία. Οι ερευνητές μέτρησαν την παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια, τη σταθερότητα του μιτοχονδριακού DNA, την ποσότητα μιτοχονδρίων στους μυς και δείκτες μεταβολικής υγείας.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Στα ποντίκια με μειωμένη λειτουργία του ενζύμου που σχετίζεται με τη B12, η μέγιστη ικανότητα παραγωγής ενέργειας των μυών μειώθηκε έως και 50%. Αυτό σημαίνει ότι οι μύες τους είχαν σημαντικά μικρότερη «αντοχή» στη δημιουργία ενέργειας μέσω των μιτοχονδρίων. Η διατροφική έλλειψη B12 είχε επίσης σημαντικές επιπτώσεις. Σε συγκεκριμένους μυς, όπως ο γαστροκνήμιος και ο υποκνημίδιος, μειώθηκε η λειτουργία βασικών μιτοχονδριακών «συμπλεγμάτων» που παράγουν ενέργεια. Σε ορισμένες περιπτώσεις η μείωση έφτασε περίπου το 25%.

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα ήταν ότι το μιτοχονδριακό DNA παρουσίασε μεγάλη συσσώρευση ουρακίλης, μιας «λανθασμένης» ένωσης στο γενετικό υλικό. Σε ορισμένους μυς, η αύξηση αυτή ξεπέρασε ακόμη και το 10 φορές πάνω από το φυσιολογικό. Αυτό δείχνει ότι η έλλειψη B12 επηρεάζει άμεσα τη σταθερότητα του DNA των μιτοχονδρίων.

Ωστόσο, παρά τις γενετικές αυτές αλλαγές, δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές στον αριθμό των μιτοχονδρίων ή στη συνολική τους μάζα. Με άλλα λόγια, τα «εργοστάσια» υπήρχαν, αλλά λειτουργούσαν λιγότερο αποτελεσματικά.

Στο δεύτερο σκέλος της μελέτης, οι ερευνητές εξέτασαν ηλικιωμένα ποντίκια. Όταν τους χορηγήθηκε B12 απευθείας στους μυς, παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση στη λειτουργία ενός βασικού μιτοχονδριακού ενζύμου (complex IV), το οποίο αυξήθηκε περίπου δύο φορές. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί η μείωση της μιτοχονδριακής λειτουργίας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της γήρανσης και σχετίζεται με απώλεια μυϊκής δύναμης και αντοχής. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η B12 μπορεί να βοηθά στη διατήρηση της ενεργειακής απόδοσης των μυών καθώς μεγαλώνουμε, τουλάχιστον σε επίπεδο κυτταρικής λειτουργίας.

Τι σημαίνουν όλα αυτά 

Η μελέτη δείχνει ξεκάθαρα ότι η B12 είναι σημαντική για τη μιτοχονδριακή υγεία των μυών, τουλάχιστον σε πειραματικά μοντέλα. Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για μελέτη σε ποντίκια, άρα τα αποτελέσματα δεν μεταφέρονται αυτόματα στους ανθρώπους. Επιπλέον, η έλλειψη B12 που προκάλεσαν στο εργαστήριο είναι ελεγχόμενη και μπορεί να μην αντικατοπτρίζει πάντα την ήπια έλλειψη που εμφανίζεται στη διατροφή των ανθρώπων. Παρόλα αυτά, τα δεδομένα συμφωνούν με προηγούμενες έρευνες που δείχνουν ότι η B12 επηρεάζει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και ότι η ανεπάρκειά της συνδέεται με αδυναμία, κόπωση και αυξημένο κίνδυνο ευπάθειας σε ηλικιωμένους.

Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν και στον άνθρωπο, η επαρκής πρόσληψη B12 θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ακόμη παράγοντα που βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής λειτουργίας και ίσως στη μείωση των επιπτώσεων της γήρανσης. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για να κατανοηθεί αν η στοχευμένη συμπλήρωση B12 μπορεί πραγματικά να χρησιμοποιηθεί θεραπευτικά για την υποστήριξη της μιτοχονδριακής υγείας.